IPA II/Projeler/Sürdürülebilir Kalkınma

Hava Kalitesinin ve Türkiye’deki Şehirlerde Toplum Bilincinin Artırılması Teknik Destek Projesi (CAFE Direktifi ile uyumlu) (CITYAIR)

PROGRAM Çevre ve İklim Eylemi Sektör Operasyonel Programı
ÖNCELİK ALANI Sürdürülebilir Kalkınma için Çevre Yönetimi
PROJE FAYDALANICISI Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı/Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü/Hava Yönetimi Dairesi Başkanlığı
PROJE BAŞLANGIÇ TARİHİ 16/10/2018
PROJE BİTİŞ TARİHİ 23/08/2022 Final Raporu
FİZİKSEL İLERLEME %100
UYGULAMA YERİ 31 İl

  • Büyükşehir Belediyeleri: Adana, Antalya, Aydın, Denizli, Gaziantep, Hatay, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Konya, Manisa, Mersin, Muğla, Ordu, Samsun
  • İl Belediyeleri: Afyon, Amasya, Aksaray, Burdur, Çorum, Giresun, Isparta, Karaman, Kilis, Nevşehir, Niğde, Osmaniye, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak
PROJE BÜTÇESİ 3.500.00,00 Avro
PROJE HAKKINDA Projenin Genel Hedefi:

Hava kalitesi konusunda AB çevre müktesebatının uygulanması ve icrası yoluyla vatandaşların yasam kalitesini iyileştirmek.

Projenin Özel Amacı:

  • Ulusal emisyon yönetim sistemini desteklemek ve AB müktesebatına uygun olarak ortam hava kirliliği kapsamında Türkiye’deki şehirlerde aşağıdan yukarıya yaklaşımla hava kalitesi ve hava kirliliği anlayışının geliştirilmesine katkı sağlamak
  • Türkiye’de hava kalitesinin geliştirilmesi ile hava kalitesi ve hava kirliliği konularında toplumda farkındalık yaratılması

Projenin Sonuçları:

Toplam 36 ay devam eden proje çerçevesinde elde edilen teknik bulgu ve sonuçların kamuoyu ile paylaşıldığı toplantıda 31 ilin temiz hava eylem planları, elde edilen teknik verilerle güncellendi. CityAir projesi, 31 ilde emisyon envanteri, modelleme çalışmaları, azaltım önlemleri ve kamuoyu farkındalığı olmak üzere dört ana başlıkta yürütüldü.

Emisyon verilerinin derlenmesi ve raporlanmasında kapasitenin artırılmasına yönelik olarak, il envanterlerinin, mekansal dağılımın ve veri yönetiminin iyileştirilmesine yönelik desteği içeren faaliyetlerde ana hedeflerden biri orta-uzun vadeli bir bakış açısı, ulusal/bölgesel/yerel eylem planlarının etkinliğinin değerlendirilmesi ve hava kirletici konsantrasyonları üzerindeki etkilerinin simüle edilmesiydi. Bu çerçevede video setlerinden oluşan akademi online eğitim platformu oluşturuldu.

Projede; modelleme faaliyetleri kapsamında idari ve teknik kapasitenin artırılmasına esas şekilde hava kalitesi modellemesi, seçilen şehir ve illerde mevcut ve gelecekteki hava kalitesinin tahmini ve değerlendirilmesi ile Bakanlık bünyesine hava kalitesi tahmin adımlarının kazandırılması amaçlandı. Emisyon envanteri ve 2025 yılı emisyon projeksiyonları 31 il için hesaplandı. Bu çerçevede Türk uzmanların ilk elden deneyim kazanmaları ve AB’deki meslektaşları arasında işbirliği kurmaları için doğrudan temas ve görselleştirme fırsatları sağlamak amacıyla hava kalitesi değerlendirme ve modelleme çalışma ziyaretleri gerçekleştirildi.

Üçüncü başlıkta 31 il için en uygun maliyetli emisyon azaltma önlemlerini belirlemek için Emisyon Azaltma Yol Haritası hazırlandı. Almanya, İtalya, Polonya ve Fransa’dan paydaşlar yerel, ulusal ve Avrupa ölçeklerinde, endüstrilerden ve konut ısıtmasından kaynaklanan emisyonları azaltmaya yönelik önlemler, düşük emisyon bölgesi ve trafiğin etkisi hakkındaki yönetim deneyimlerini Türk katılımcılarla paylaştı. Avrupa Komisyonu, Yeşil Mutabakat ve Sıfır kirlilik eylem planına odaklanarak hava kalitesi Avrupa politikaları ve perspektifleri hakkında bir konuşma yaptı. Bu etkinliğe Türkiye’nin 31 ilinden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yerel yönetim temsilcileri aktif olarak katıldı.

Projenin 4. aşamasında ise hava kalitesi hakkında çok paydaşlı kamuoyu bilinçlendirme çalışmalarının ayrıntılarına yer verildi. Bu kapsamda 36 ay süresince vatandaşlar, çocuklar, öğrenciler, STK çalışanları, özel sektör şirket ve kurumları olarak farklı kesimlerden katılımcılar ile basın ve ilgili diğer platformların katılımıyla hava kirliliği ve hava kalitesi konusunda gerçekleştirilen toplumun her kesimine ulaşan bilinçlendirme faaliyetleri düzenlendi.

7 Nisan 2022 Kapanış Etkinliği ile CITYAIR Projesi; 3 yıllık çalışma dönemi tamamlandı.

https://www.youtube.com/@cityairturkiye8142/playlists