IPA III. DÖNEMİ (2021-2027)
AB tarafından aday ülkelere sağlanan Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPAIII), 2021-2027 yıllarını kapsayan IPA III döneminde de devam edecektir. IPA III döneminde destek alacak projelerin Avrupa Komisyonu tarafından “ilgililik” ve “olgunluk” kriterlerine tabi tutularak fonlanması planlanmıştır. İlgililik, yararlanıcı kurum tarafından teklif edilen projenin; AB uyum sürecimizle bağlantılı bir konuya sahip olması, kurumun AB’ye uyum süreci kapsamında gidermesi gereken eksikliklerini tamamlayıcı olması, AB üyesi ülkelerin iyi uygulama ve örneklerinin transferine yönelik olması anlamına gelmektedir. İlgililik aşamasını geçen proje teklifleri, olgunluk değerlendirmesine tabi tutulmaktadır. Olgunluk değerlendirmesinde, yararlanıcı kurum tarafından teklif edilen projeler arasında en hızlı biçimde ihale edilebilecek ve uygulaması en kısa sürede başlayabilecek projelere öncelik verilmektedir.
IPA III döneminde 5 Pencere ve bu çerçeveler altında farklı Tematik Öncelikler bulunmaktadır.
- Hukukun Üstünlüğü, Temel Haklar ve Demokrasi
- İyi Yönetişim, Müktesebat Uyum, Stratejik İletişim ve İyi Komşuluk İlişkiler
- Yeşil Gündem ve Sürdürülebilir Bağlantı
- Rekabet Gücü ve Kapsayıcı Büyüme
- Bölgesel ve Sınır Ötesi İş Birliği
Her kurum görev ve yetki alanlarına uygun Tematik Önceliklerde IPA projeleri hazırlayıp teklif edebilmektedir. Aşağıda yer alan Tematik Çerçeve (Pencere) ve Öncelik Alanları (Tematik Öncelik) ile ilgi kurulması durumunda sorumlu lider kurum desteğiyle proje teklifinde bulunulabilecektir.
Belirlenmiş olan 5 tematik pencere altında, ilgili pencere için tüm aday ülkelerden projeler hazırlanarak onaya sunulacak ve Komisyon tarafından uygun görülenler IPA kapsamında seçilecektir. Her tematik pencere için aynı mali tahsisat sağlanmayacaktır. Her bir pencere için gösterge bütçe (indicative budget) belirlenecektir. IPA III döneminde destek alacak projelerin Avrupa Komisyonu tarafından “ilgililik” ve “olgunluk” kriterlerine tabi tutularak fonlanması planlanmıştır.
IPA III’ün “Yeşil Gündem ve Sürdürülebilir Bağlantısallık” penceresi kapsamında iki tematik önceliği bulunmaktadır. Bunlardan ilki; çevre korumanın güçlendirilmesi, iklim değişikliğinin yarattığı olumsuz etkilerin hafifletilmesine katkı sunarak iklim değişikliğine karşı direncin artırılması, düşük karbonlu ve döngüsel bir ekonomiye geçişin hızlandırılması ve böylece yeşil gündemin teşvik edilmesidir. İkinci genel hedef ise dijital ekonomiyi ve toplumu geliştirmektir.
Bu genel hedeflerle ortaya koyulan yaklaşım hem kara parçaları hem de yeni ve sürdürülebilir bir mavi ekonomi perspektifiyle denizler için geçerlidir. Böylece, dayanıklılığın artırılmasına, gelecekte yaşanabilecek sağlık kaynaklı krizlerin ortaya çıkmasına ve yayılmasının önlenmesine katkı sağlanmış olacaktır.
Pencere 3’ün tematik öncelikleri, halihazırda yeni uyum politikasının (daha akıllı, daha yeşil ve daha bağlantılı bir Avrupa) hedeflerini yansıtmaktadır. Bu pencere altında önerilecek aksiyonlar cinsiyet eşitliğini değerlendirme, yaygınlaştırma, teşvik etme, eşitsizlikleri azaltma ve kırılgan kesimlere daha iyi hizmet sunma zemininde tasarlanmalıdır.
IPA III kapsamındaki mali yardım, 2021-2027 dönemi için 13.8 milyar Avrodur. IPA III döneminde herhangi bir aday ülkeye özel tahsisat bulunmamakla birlikte Pencere 3 (Yeşil Gündem ve Sürdürülebilir Bağlantısallık), Çevre ve İklim Tematik Öncelik alanındaki 4.2 milyar Avro’luk kısmı Çevre ve İklim eylemleri için ayrılmıştır.